کد خبر ۳۹۴ ۹۳۲ بازدیدنویسنده : - انتشار : ۲۶ فروردین ۱۳۹۵ ساعت ۰۷:۵۸ آخرین ویرایش : ۱۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۵۶
چکیده

نشریه شماره 25

ملاحظه فرمایید

بررسی  تطبیقی انسان شناسي قرآنی با انسان شناسي غربي با توجه به مباني اعتقادی شيعه 

سيد مصطفی كازروني؛ دانشجوی كارشناس ارشد حقوق بين الملل دانشکده حقوق و علوم سياسي دانشگاه شیراز

چكيده:                                                                                                                      

شناخت انسان از دیرباز با تفکرات عميق فلسفي افراد زيادي در سرتاسر جهان روبه رو بوده است.انسان شناسي قرآني و  انسان شناسي غربي،به عنوان دو مكتب فكري عمده كه به شناخت انسان،پرداخته اند به طور كلي از حيث موضوع،هدف و  رويكرد با هم متفاوت  هستند. نقاط عمده ضعف انسان شناسي غرب در مقایسه با انسان شناسي قرآني در ضعف موضوع، هدف و رويكرد است؛به گونه اي كه انسان غربي را با پوچ گرايي در  عصر حاضر مواجه نموده است در حالي كه كاربردي بودن و تاثير عيني بر زندگي بشر  از نقاط قوت آن به شمار می رود؛ اما انسان شناسي قرآني عمدتا هنوز در  حوزه نظري باقي مانده است. انسان شناسي غربي سه موقعيت زماني مختلف باستانی،قرون وسطي و  معاصر را طي نموده است .در اين مقاله،سعي شده است با استناد به اصول مذهب شيعه، يعني توحيد،معاد،نبوت،امامت،عدل و مراجعه به منابع دسته اول همچون قرآن، فلاسفه اسلامي،روايات ائمه اطهار علیهم السلام،مستشرقین غربي،فلاسفه ازمنه مختلف غربي به ويژه قرون وسطي و عصر جديد،ديد جامعي از تطبیق اين دو مكتب به خواننده،ارائه شود.

كليد واژه­ها: انسان شناسي قرآني،انسان شناسي غربي،شيعه،توحيد،نبوت،معاد،امامت،عدل،اومانیسم.

بررسی خاتمیت در دین اسلام و مسیحیت

 

محمدرضا قاسمی؛ استادیار دانشگاه اراک

معصومه گلی‌زاده؛ دانشجوی کارشناسی ارشد الهیات(علوم قرآن و حدیث)دانشگاه اراک

چکیده:

یکی از اعتقادات مشترک بین مسلمانان و مسیحیان مساله خاتمیت است. به این معنا که مسلمانان بنیانگذار دین خود را آخرین فرستاده‌ خداوند و دین و شریعت ‌ایشان را آخرین و کاملترین دین و شریعت می‌دانند. در مسیحیت از آموزه‌های مهم و اساسی که هر مسیحی به آن ایمان‌ دارد پایان یافتن جریان نبوت با ظهور عیسی مسیح است؛ با آمدن مسیح که منجی انسان‌ها است صلح همیشگی بین خدا و خلق برقرار شد و عهد بین آن دو نیز به اتمام رسید؛ همچنین معتقدند تعالیم‌ ایشان نیز کامل ترین و آخرین تعالیم و شریعت است. در این مقاله ابتدا به اثبات خاتمیت پیامبر اسلام به گواهی آیات و روایات و فلسفه خاتمیت ایشان پرداخته شده و بعد از آن مساله خاتمیت عیسی مسیح در مسیحیت مطرح گردیده و در آخر این مطلب عنوان شد اگرچه مسیحیان خاتمیت را مختص به دین خود می‌دانند؛ اما این ادعا درست نیست چرا که به گواهی تاریخ، مسیحیان و یهودیانی در زمان پیامبر اسلام به نبوت و خاتمیت ایشان آگاه شدند و اسلام آوردند. این خود بیانگر این مطلب است که بشارت به نبوت و خاتمیت پیامبر در عهدین وجود داشته است. بنابراین یک پیامبر خاتم و یک دین خاتم وجود دارد و آن حضرت محمد صلی الله علیه و آله و دین اسلام است.

کلیدواژه ها: دین،خاتمیت،اسلام،مسیحیت،قرآن و عهدین.

 

تعامل و نقش زن در خانواده به مثابه­ی همسر و مادر در پرتو آموزه­های رضوی

 

دکتر فاطمه علایی رحمانی؛ استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه الزهراء (س)

فرشته معتمد لنگرودی؛ دانشجویکارشناسارشدعلومقرآنوحدیثدانشگاهالزهرا(س)

 

چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی تعامل و نقش همسری و مادری زن در آموزه­های رضوی است، تا از این رهگذر بتوان به نحوه نگرش امام رضا علیه السلام نسبت به جایگاه و کارکرد زن در نظام خانواده دست یافت. یافته­های به دست آمده از پژوهش، گویای آن است که امام رضا علیه السلام دستیابی مرد به همسر شایسته را مایه ظفر و سعادت مرد دانسته­اند و زنانی که به شوهران­شان اظهار عشق می­نمایند را بهترین غنیمت برای شوهرشان می­داند. امام رضا علیه السلام در روایات متعددی توصیه به قناعت­پیشگی نموده­اند که موجب تعالی روحی فرد خواهد شد. از نظر ایشان، همسر شایسته کسی است که نسبت به شوهر خویش وفادار باشد به این معنا که در غیاب شوهر حافظ عفت خویش و اموال وی باشد. نقش مادری در سیره رضوی فراتر از مسأله زایش و به دنیا آوردن کودک است؛ زیرا امام رضا علیه السلام در شیر دادن به کودک توصیه می­کنند زنان رنجور و معیوب برای شیر دادن به فرزند انتخاب نشوند چرا که شیر تأثیر سوء خود را بر جای می­گذارد. آموزه­های رضوی در تربیت اخلاقی کودک به توانایی و وسع کودک توجّه داشته و تشویق فرزندان براساس لیاقت­ها و شایستگی­های وجودی­­شان و نیز صدقه دادن برای سلامتی فرزندان را در تربیت اخلاقی توصیه می­نماید. تربیت دینی فرزند در کلام امام رضا علیه السلام نه تنها از آغاز تولّد، بلکه قبل از تولّد و در مرحله انتخاب همسر شروع می­شود، این­گونه تربیت دینی بازتابی از معنویت را در کانون خانواده در پی دارد. این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی داده های خود را از احادیث و قران کریم گردآوری کرده است.

 

کلیدواژه­ها: امام رضا علیه السلام، زن، همسری، مادری، وفاداری، قناعت.

قناعت به سود معقول در احاديث و سيره رضوي علیه السلام

 

  مریم طادی بنی؛ کارشناس ارشد نهج البلاغه

مهدی آشناور؛ دانشجوي دكتري علوم قرآن و حديث دانشگاه اراك 

 

چکیده

یکیازآموزههايمهمدیناسلام،توجهبهاصلقناعت است.پرداختن بهاینموضوعداراي ارزش اخلاقي بوده وجایگاهوالاییدرمباحث اقتصادياسلامدارد. از اين رو بعد زندگي فردي و اجتماعي انسان را در بر گرفته كه نتايج آن بر زندگي دنيوي و اخروي فرد مؤثر است. اين بحث در كلام ائمه معصومين علیهم السلامخصوصاً امام رضا علیه السلامبهخوبیمشهوداست.

بابررسي سیره وسخنان امامرضاعلیه السلاممیتوانبهجهتفکريونوعنگرشويبهموضوعات اقتصادي و خصوصاً قناعت و آثار آن پیبرد. دراینمقالهسعیشدهاستبهبررسیمفهومقناعتووجوهابعادآنازدیدگاهامامرضا علیه السلامپرداختهشودوضرورتقناعتپروريرادرحیطهاندیشه اسلامیحضرتتبيين نماید.

واژههايکلیدي:قناعت،امام رضا علیه السلام ،سود معقول،آسیب شناسی قناعت.

مبانی و ارکان جامعيت قرآن در انديشه‌ی امام خمينی(‌ره)

 

محمد تقی دیاری بیدگلی؛ دانشیار دانشگاه قم

سید محمد تقی موسوی کراماتی؛ دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم

 

چکيده

این نوشتار با بررسی مبانی شکل دهنده‌ ساختار اندیشه‌ امام خمینی پیرامون موضوع جامعیت قرآن،در مقام پاسخگویی به چگونگی تکوین اندیشه‌ امام خمینی دراین عرصه است؛ بررسی این موضوع در چهار محور انجام گرفته است که عبارتند از:انسان شناسی، عقل، فطرت و خاتمیت .معرفت به انسان شناسی، ساختار جامعیت قرآن را در منظومه فکری امام خمینی تعیین می نماید. بحث پیرامون خاتمیت، چرایی جامعیت قرآن را پاسخ می‌دهد و شناخت فطرت و عقل ، بستر جامعیت قرآن را روشن می‌سازد.

واژگان کليدی: امام خمینی،انسان شناسی، عقل، فطرت، خاتمیت

 

نسخ تلاوت افسانه يا واقعيت 

جعفر انواري؛ استاديار مؤسسه آموزشي وپژوهشي امام خميني رحمه الله

چکيده

 بحث تحريف قرآن از اساسي‌ترين مباحث علوم قرآني است. چه اينکه با اثبات آن، اعجاز و اعتبار قرآن وحديث دچار آسيب جدي خواهد شد. قائلان به ‌تحريف به دستاويزهائي چند براي اثبات آن تمسک جسته‌ا‌ند. موضوع نسخ تلاوت ازجملة آن‌هاست، گرچه‌ نسخ کتاب چندگونه تصور مي‌شود وکمابيش اختلاف نظر در مورد آن‌ ديده مي‌شود؛ اما محور بحث در اين مقاله بررسي ادله نسخ تلاوت است که عالمان اهل سنت آيات محذوف از قرآن را باهمين عنوان توجيه مي‌کنند. نتيجه‌اي که از اين بحث به دست مي‌آيد اين است که چون نسخ تلاوت در عهد نبوي به‌انجام نرسيده است، پس‌ درحقيقت همان تحريف است که ‌در قالبي‌ديگررخ نموده و راه را  به روي توجيه‌گران گشوده است. با انجام نقد و بررسي موضوع نسخ تلاوت، ديدگاه تحريف نيز دربوتة نقد قرار خواهد گرفت.  روش تحقيق وبررسي دراين نوشتار، روش تحليلي است.

کلید  واژه ها:  تحريف، نسخ، اقسام نسخ، نسخ تلاوت.

 

هوشمندی وتسبیح حقیقی عالم خلقت از منظر قرآن و روایات 

عباس شریفی؛کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث

زهرا رجایی؛ کارشناس ارشد ادبیات عرب

 

چکیده

 جهان هستی سراسر هوش، شعور و ادراک است وتمامی موجودات هستی نسبت به خداوند متعال مراتبی از معرفت و شناخت دارند و با توجه به بهره ای که از وجود برده اند معرفت آنها نیز متفاوت و دارای شدت و ضعف می باشد آیاتی که بیان کننده حمد وتسبیح عالم هستی، سخنوری آگاهانه حیوانات، حشر حیوانات و...است به خوبی این ادعا را تایید می کند وتبلور این معرفت را می توان درآنها مشاهده نمود.

 همچنین روایات ائمه معصومین علیهما السلام بر این موضوع تأکید دارد که تسبیح، حمد و سجده اشیاء عالم حقیقی، عالمانه و از روی معرفت به پروردگار خویش و با زبان قال است.

کلید واژه ها: تسبیح ، حمد، صلاه، معرفت موجودات.

 

0